ปลวก ปลวกเป็นแมลงที่มีความสำคัญในแง่เศรษฐกิจมาก มีทั้งคุณและโทษ ในแง่ประโยชน์ปลวกจัดเป็นส่วนหนึ่งของสังคมป่าไม้ที่สำคัญมาก เป็นทั้งผู้สร้างและผู้ทำลายในระบบนิเวศ โทษของปลวกนั้นเกิดขึ้นเพราะว่า ปลวกเป็นแมลงที่ต้องการเซลลูโลสเป็นอาหารหลักในการดำรงชีวิต

         ดังนั้นเราจึงพบปลวก เข้าไปทำความเสียหายอย่างรุ่นแรงในแก่นไม้ หรือโครงสร้างไม้ภายในอาคารบ้านเรือน รวมถึงวัสดุข้าวของเครื่องเรือน เครื่องใช้ต่างๆ ที่ทำมาจากไม้และผลิตภัณฑ์อื่นๆที่มีเซลลูโลสเป็นส่วนประกอบ  ในประเทศไทยมีปลวกแพร่กระจายอยู่กว่าหนึ่งร้อยชนิด แต่มีเพียงสิบกว่าชนิดเท่านั้นที่จะก่อให้เกิดความเสียหายต่อไม้ที่นำไปใช้ประโยชน์

        ปลวกใต้ดินจัดเป็นปลวกที่สำคัญทางเศรษฐกิจสูงที่สุด โดยก่อให้เกิดความเสียหาย ต่ออาคารบ้านเรือนคิดเป็นมูลค่าปีละหลายสิบล้านบาท การเข้าทำลายของปลวกชนิดนี้จะเริ่มขึ้นจากปลวกที่อาศัยอยู่ใต้พื้นดิน ทำท่อทางเดินดินทะลุขึ้นมาตามรอยแตกแยกของพื้นคอนกรีตหรือรอยเชื่อมต่่อระหว่างผนัง เสาและคานไม้ พื้นปาร์เก้ คร่าว เพดาน คร่าวฝา ไม้วงกบประตูและหน้าต่าง เป็นต้น ในการดำรงชีวิตของปลวกใต้ดินนอกจากอาหารแล้วยังขึ้นได้ว่าเป็นปัจจัยทั้สำคัญในการดำรงชีวิตของปลวกอีกประการหนึ่ง
        ข้อมูลทางชีววิทยาและประสิทธิภาพ โดยมีวิธีการหลายวิธี เช่น การทำให้พื้นดินใต้อาคารเป็นพิษ การทำแนวป้องกันใต้อาคารที่ปลวกใต้ดินไม่สามารถเจาะผ่านได้ หรือการทำให้เนื้อไม้เป็นพิษ ปลวกใช้เป็นอาหารไม่ได้ การดำเนิดการมีทั้งการใช้สารเคมีและไม่ใช้สารเคมี ซึ่งขั้นตอนในการป้องกันกำจัดปลวกนี้ ประชาชนทั่วไปสามารถจะนำไปปฏิบัติได้ด้วยตนเอง เพื่อช่วยลดความเสียหายและยังจะช่วยยืดอายุการใช้ประโยชน์ให้คงทันถาวรขึ้นด้วย
 
         จอมปลวก หรือ รังของปลวก ถือเป็นอาณาจักรของแมลงที่มีขนาดใหญ่และซับซ้อนมากที่สุด รังปลวกบ้างพันธุ์ในทวีปแอฟริกามีความสูงเหนือพื้นดินถึง ๖ เมตร มีอุโมงค์เชื่อมต่อใต้ดินครอบคลุมพื้นที่มากกว่า ๕ ไร่ และมีปลวกอาศัยรวมกันประมาณ ๕ ล้านตัว รังของปลวกที่มีลักษณะเป็นกองดินขนาดใหญ่ในบ้านเรามักเป็นปลวกในสกุล Macrotemes ความที่ปลวก (Termite) มีรูปร่างคล้ายมดและมีสีค่อนข้างขาวซีด จึงมีชื่อเรียกบางชื่อว่า White ant ทั้งที่จริงๆแล้งปลวกจัดอยู่ในอันดับ Isopthera ส่วนมด ผึ้ง ต่อ แตน นั้นจัดอยู่ในอันดับ  Hyminoptera เพราะปลวกมีส่วนท้องกว้างกว่าอก ซึ่งผิดกับมดที่ส่วนท้องตอนที่ติดกับอกคอดกิ่ว ปัจจุบันทั่วโลกค้นพบชนิดของปลวกแล้วไม่ต่ำกว่า 1,800 สกุล ส่วนในประเทศไทยเองพบว่ามีปลวกอยู่นับร้อยชนิด
           
         
         ปลวกเป็นแมลงสังคม อยู่รวมเป็นกลุ่มใหญ่ภายในรัง ไม่ชอบแสงสว่าง ชอบที่มืดและอับชื้น มี 3 วรรณะ แบ่งแยกตามหน้าที่ คือ
         1 . วรรณะสืบพันธุ์ : ทำหน้าที่สืบพันธุ์ กระจายพันธุ์ และหาพื้นที่ที่เหมาะสมในการสร้างรัง แบ่งออกเป็น แมลงเม่า นางพญาและราชา
          2. วรรณะกรรมกรหรือปลวกงาน : ตัวเล็ก มีสีขาวนวล ไม่มีปีก เพศและตา ใช้หนวดเป็นอวัยวะรับความรู้สึก มีผนังลำตัวบาง ทำหน้าที่เกือบทุกอย่างภายในรัง ได้แก่ หาอาหาร สร้างและซ่อมรัง ทำความสะอาดรัง ดูแลไข่และเลี้ยงตัวอ่อน เพาะเลี้ยงเชื้อรา มีจำนวนมากที่สุดในรังและเป็นวรรณะเดียวที่ทำลายไม้และวัสดุต่างๆ
         3. วรรณะทหาร : มีขนาดใหญ่กว่าปลวกตัวอื่นๆหัวโต สีเข้มและแข็ง มีกรามขนาดใหญ่ ไม่มีปีก เพศ และตา ทำหน้าที่ป้องกันศัตรูที่จะเข้ามาทำร้ายหรือรบกวนประชากรในรัง
 
 
         โทษที่เกิดจากปลวก
        1. ปลวกเป็นแมลงที่ก่อทำให้เกิดความเสียหายทางด้านเศรษฐกิจ 
        2. กล้าไม้และไไม้ยืนต้น ในธรรมชาติและ.ในป่าสวน
        3. ไม่ใช่ประโยนช์ที่อยู่กลางแจ้ง
        4. ไม่ใช่ประโยนช์ที่เป็นโครงสร้างภายในอาคารบ้านเรือน
        5. วัสดุของเครื่องใช้ต่างๆที่ทำมาจากไม้และพืชเส้นใยเป็นโต๊ะ ตู้ กระดาษหนังสือ พรม และเสื้อผ้า เป็นต้น
        6. กัดทำลายรากของพืชเกษตร พืชไร่ พืชผัก พืชสวน และไม้ผล
 
 
         ลักษระการทำลายของปลวก
          1. ปลวกสร้างรังอาศัยอยู่ในดิน  ปลวกจะสร้างท่อหรืออุโมงค์ซึ่่งทำด้วยดิน แล้วจะได้ไปตามวัตถุต่างๆโดยเฉพาะพื้นที่มีผิวสัมผัสที่หยาบจะสามารถไปได้ดี สิ่งที่ควรระวัง คือ รอยแตกที่ช่องว่าง จะเป้นทางเดินอย่างดีของปลวก
          2. ปลวกสร้างรังอาศัยในเนื้อไม้ โดยธรรมชาติของปลวกจะอยู่ในที่มีแสงสว่างน้อย เช่น โครงหลังคาห้อง เตียงนอน ปลวกจะเจาะรูเข้าไปข้างในให้เป็นโพรง แต่ไม่กินที่ผิวด้านนอก การทำลายของปลวกจะสังเกตจากการถ่ายมูลซึ่งมีลักษณะเป็นผงคล้ายขี้เลื่อย